Ana Sayfa » TUNER BUDANUR, YAZARLAR » Atatürk’ün Mevlana hakkındaki düşünceleri

Atatürk’ün Mevlana hakkındaki düşünceleri

avatar
Son yıllarda internet ortamının genişlemesiyle yeni bir uyanış başladı. Evrenin tarihi, yeryüzünde insanlığın tarihi, din, tanrı, varoluş gibi kavramlar yeni bir bakış açısıyla sorgulanmaya başladı. Pozitif bilimin önerdiklerinin aksine yeni teoriler öne sürülmeye, tartışılmaya başlandı. Bilgi ve evrenin  sırlarını araştıran Amerikalı, Japon ve Avrupalı bilimcilerin son yıllarda Mevlana hakkındaki araştırmaları ise dikkat çekici. Savaşların, doğal afetlerin ve iletişim ve bilgi çağında insanlar arasındaki bilgi yetersizliğini dünyamızı tehdit ettiği çağımızda Mevlana`nın fikirlerinin önemi yeni yeni anlaşılmaya başlandı. Ancak Atatürk bunun önemini taa o zamanlar biliyordu!

Çeşitli kaynaklardan yola çıkarak yayınladığımız bu yazımızda, Atatürk’ün Mevlana hakkındaki düşüncelerine siz Haber okurları derledik.

Mevlana ve Atatürk!
Atatürk’ün Hz.Muhammed’e duyduğu büyük sevgi ile birlikte Hz.Mevlana’nın da fikirlerine duyduğu hayranlık onun tüm hayatını ve icraatlarını etkilemiş, din konusundaki ifadelerine temel teşkil etmiştir. Bir Konya ziyareti sırasında söylediği şu sözler Hz.Mevlana’ya gösterdiği sevgi ve saygının delili gibidir: “Ne zaman bu şehre gelecek olsam, içimde bir heyecan duyarım. Hz.Mevlana düşünceleriyle benliğimi sarar. O çok büyük bir dahi, çağları aşan bir yenilikçidir…”

Atatürk sahip olduğu hayat görüşünün kaynağını işte bu sözleriyle özetleyivermiştir.

Çankaya köşkündeki dil çalışmaları toplantısında Konya Mevlevi Dergahı eski postnişinlerinden (Bilgin) Veled İzbudak Çelebi de davet edilmişti. Söz dönüp dolaşıp Hz.Mevlana’ya gelmiş, yüce Atatürk şunları söylemişti:

“Mevlana, Müslümanlığı Türk ruhuna intibak ettiren büyük bir yenilikçidir… Müslümanlık aslında geniş manasıyla hoşgörülü ve modern bir dindir. Araplar onu kendi bünyelerine göre anlamış ve tatbik etmişlerdir. Sıcak bir iklimde oturan, suyu nadiren kullanan, genel bir hareketsizlik içinde ömür süren Badiye Arapları için günde beş vakit abdest ve namaz, çok ileri seviyede bir yaşama hareketidir. Hz.Muhammed insanları uyuşukluktan harekete sevk etmiştir. Sarp dağlar, yüksek yaylalarda at koşturan, erimiş kar suları ile yıkanan Türkler için abdest ve namaz çok tabii olmuştur. Mevleviliğe gelince, o tamamen dönerek ayakta ve hareket ederek Allah’a yaklaşma fikri, Türk dehasının en tabii ifadesidir.”

İşte Yüce Atatürk’ün İslamiyet’e şekilcilik katarak onu asıl ruhundan uzaklaştıranlara verdiği en mükemmel mesajlardan birisi. O birçok kez dinin insanlık tarafından gerçek boyutlarıyla anlaşılmadığını belirtirken, Hz.Mevlana’nın da yanlış ve eksik yorumlandığına da temas etmiştir.

Gazi Mustafa Kemal Paşa Konya’ya yaptığı toplam dokuz ziyareti sırasında her sefer önce Hz.Mevlana’nın makamının bulunduğu Türbe-i Saadeti ziyaret etmeyi ihmal etmemiş, tekke ve zaviyelerin işlevlerini tamamlaması ve dolayısıyla kapatılması yönünde çıkan yasa sırasında Hz.Mevlana’nın türbesini müze haline dönüştürerek tüm insanlık alemine açık halde kalmasını sağlamıştır.

Atatürk, 18 Şubat 1931 günü Konya’ya 9’uncu defa geldiği zaman, Konya’da 11 gün oturmuş, bu arada 21 Şubat 1931 gününü tamamen artık müze halinde ziyarete açık bulundurulan Mevlana Müzesi’nde geçirmiştir.

Bu ziyaret sırasında eski Konya Milletvekillerinden Fuat Gökbudak ve o günlerde Konya Azar-ı Atika Müzesi müdürü olan Yusuf Akyurt’un ayrı ayrı anlattıklarına göre, Atatürk müze müdürünün odasına girer girmez, niyaz penceresi üzerindeki rubaiyi görmüş, Farsça’yı çok iyi bilen Hasan Ali Yücel’e tercümesini yaptırmıştır. Atatürk tercümedeki: “Ey keremde, yücelikte ve nur saçıcılıkta güneşin, ayın, yıldızların kul olduğu sen. Garip aşıklar, senin kapından başka bir kapıya yol bulmasınlar diye öteki bütün kapıları kapanmış, yalnız senin kapın açık kalmıştır.” ibaresini işitir işitmez şöyle demiş:

“Hz.Mevlana’nın büyüklüğü burada bir kere daha kendini gösterdi… Doğrusu ben, 1923 yılındaki ziyaretim sırasında, bu dergahı kapatmayalım Müze olarak halkın ziyaretine açalım, diye düşünmüş; bir yıl sonra dergah ve tekkelerin kapatılması kanunu çıkar çıkmaz İsmet Paşa’ya Mevlana dergahı ve türbesini kendi eşyası ile müze haline getir emrini vermiştim. Görüyorum ki, şu okuduğumuz rubainin hükmünü yerine getirmişim. Bakınız ne kadar mükemmel bir Müze olmuş…”

Değerli tarihçi Cemal Kutay’ın ifadelerine göre, Mustafa Kemal’e emrindeki yardımcılarının “Paşam Hz.Mevlana’nın makamını müze haline getirmeniz üzerine halk buraya akın etmeye başladı. Bu bir sakınca doğurmasın” demeleri üzerine Atatürk’ün verdiği cevap ilginçtir:

“-Eğer, Hz.Mevlana’yı hakkıyla tanımak ve benimsemek için ziyarete gitmekte olduklarına inansam öteki dergahların da açılmasını sağlardım. Çünkü, Hz. Mevlana’yı tanımak ve anlamak zaten diğer tüm tehlikeleri de ortadan kaldırmaktadır.” yanıtını verdi.

Hz.Muhammed’in “Din nedir?” sorusuna verdiği “Ahlak, ahlak, ahlak” cevabına her dönemde çok ihtiyaç duyduğumuzu düşünerek Hz. Muhammed’in, Hz.Ali’nin, Hz.Mevlana’nın ve Atatürk’ ün şu sözlerine dikkat çekmek istiyoruz:

“İlim Çin’de olsa gidip öğreniniz.”
Hz.Muhammed

”Bilgin ölü olsa bile diridir. Cahil ise diri olsa bile ölüdür.”

Hz.Ali

“Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.”
Mustafa Kemal Atatürk

“Ölümümüzden sonra mezarımızı yerde aramayınız!
Bizim mezarımız âriflerin gönüllerindedir”

Mevlana

Dipnot: Atatürk’ün Mevlana ve yaratılış üzerine düşünceleri değişik bilimsel kaynaklardan derlenmiştir.

 

tuner@haber.dk

 

Bookmark/share via AddInto
facebooktwitterby feather
avatar Kategori . 05.09.11. Kategori TUNER BUDANUR, YAZARLAR. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

6 Yorum - “Atatürk’ün Mevlana hakkındaki düşünceleri”

  1. merhaba tuner bey nerden aldiysa bu bilgileri bilemiyorum ama bir tek kelimesi dogru degil ….

  2. belgelerden alindi senin gibi avrupa isbirlikcisinin baska bir torum yapmasini beklemiyoruz sen devam et yolunda

  3. Muslim Illuminat
    avatar

    Güzel bir yazi olmus, elinize saglik. Eger Mevlana türbesinin korunmasinda Atatürk’ün eli varsa, bunun icin sadece minnettarligimizi arz ederiz.

  4. tuner bey edibiyatiniz cok guzel ama bunlar gercek degil sen cok guzel birbirine yapistirmissiniz ama bu yazdiklarini 2012 nin en komik ve dramatik yazilarindan biri olarak bence tarih olcak:))

  5. Tuner bey yazinizi cok begendim.Bu yaziyi okuyan her Turk de begenecektir…
    Cahile laf anlatilmaz.Eminim bu yazi okuyan bazilari Mevlana turbesini Ataturk korumus diye turbeye bidaha ayak basmayacaktir…:)

  6. Ödev için kullanacağım.Fakat yorumlar beni yanıltıyor.Acaba yazsam mı?

Yorum yaz

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Haber gazetesi ve haber.dk sorumlu değildir. Hakaret veya ispatlanmamış iddialara yer veren yorumlar yayınlanmayacaktır.

GAZETELERİNİZİ İNDİRİN

YAZARLAR

CENGİZ KAHRAMAN

avatar Sosyal Demokratlar erimeye mahkum

SADİ TEKELİOĞLU

avatar Kırk tilkinin kürkü

HÜSEYİN DUYGU

avatar YALNIZLIK

YILDIZ AKDOĞAN

avatar 1 Mayıs – Dayanışma nerede kaldı?

ÜZEYİR TİRELİ

avatar Çok kültürlülük

FEYZULLAH ARSLAN

avatar HAYATI KOLAYLAŞTIRMAK

ALİ HAYDAR NERGİS

avatar AH İSVEÇ’İN ŞU SARHOŞ GEYİKLERİ!

Doç. Dr. AHMET ONAY

avatar İbadet Eğitimi

BEDRİYE ZELAL KANAT

avatar Yeryüzünün üvey evlatlarına…

SERHAT GÜVENÇ

avatar Seçimler ve Türk dış politikası

© 2014 HABER. Tüm hakları saklıdır. Paste your AdWords Remarketing code here